Mga Kawikaan 6

Kabanata 6

א בְּ֭נִי אִם־עָרַ֣בְתָּ לְרֵעֶ֑ךָ תָּקַ֖עְתָּ לַזָּ֣ר כַּפֶּֽיךָ׃
1 Anak ko, kung ikaw ay nanagot para sa iyong kapwa, kung nakipagkamay ka bilang pangako para sa isang dayuhan,
ב נוֹקַ֥שְׁתָּ בְאִמְרֵי־פִ֑יךָ נִ֝לְכַּ֗דְתָּ בְּאִמְרֵי־פִֽיךָ׃
2 ikaw ay nasilo ng mga salita ng iyong bibig, ikaw ay nahuli ng mga salita ng iyong bibig.
ג עֲשֵׂ֨ה זֹ֥את אֵפ֪וֹא ׀ בְּנִ֡י וְֽהִנָּצֵ֗ל כִּ֘י בָ֤אתָ בְכַף־רֵעֶ֑ךָ לֵ֥ךְ הִ֝תְרַפֵּ֗ס וּרְהַ֥ב רֵעֶֽיךָ׃
3 Kaya gawin mo ngayon ito, anak ko, at iligtas mo ang iyong sarili, sapagkat nahulog ka sa kamay ng iyong kapwa: humayo ka, magpakumbaba ka sa harap niya, at pilit mo siyang pakiusapan.
ד אַל־תִּתֵּ֣ן שֵׁנָ֣ה לְעֵינֶ֑יךָ וּ֝תְנוּמָ֗ה לְעַפְעַפֶּֽיךָ׃
4 Huwag mong hayaang matulog ang iyong mga mata, ni umidlip ang iyong mga talukap.
ה הִ֭נָּצֵל כִּצְבִ֣י מִיָּ֑ד וּ֝כְצִפּ֗וֹר מִיַּ֥ד יָקֽוּשׁ׃ (פ)
5 Iligtas mo ang iyong sarili gaya ng usa mula sa kamay ng mangangaso, at gaya ng ibon mula sa kamay ng manghuhuli ng ibon.
ו לֵֽךְ־אֶל־נְמָלָ֥ה עָצֵ֑ל רְאֵ֖ה דְרָכֶ֣יהָ וַחֲכָֽם׃
6 Pumunta ka sa langgam, ikaw na tamad; masdan mo ang kanyang mga gawi, at magpakarunong ka.
ז אֲשֶׁ֖ר אֵֽין־לָ֥הּ קָצִ֗ין שֹׁטֵ֥ר וּמֹשֵֽׁל׃
7 na walang pinuno, tagapangasiwa, o tagapamahala,
ח תָּכִ֣ין בַּקַּ֣יִץ לַחְמָ֑הּ אָגְרָ֥ה בַ֝קָּצִ֗יר מַאֲכָלָֽהּ׃
8 gayunma'y inihahanda niya sa tag-araw ang kanyang tinapay, at tinitipon niya sa panahon ng anihan ang kanyang pagkain.
ט עַד־מָתַ֖י עָצֵ֥ל ׀ תִּשְׁכָּ֑ב מָ֝תַ֗י תָּק֥וּם מִשְּׁנָתֶֽךָ׃
9 Hanggang kailan ka mahihiga, ikaw na tamad? Kailan ka babangon mula sa iyong pagtulog?
י מְעַ֣ט שֵׁ֭נוֹת מְעַ֣ט תְּנוּמ֑וֹת מְעַ֓ט ׀ חִבֻּ֖ק יָדַ֣יִם לִשְׁכָּֽב׃
10 Kaunting tulog pa, kaunting idlip pa, kaunting paghalukipkip pa ng mga kamay upang mahiga —
יא וּבָֽא־כִמְהַלֵּ֥ךְ רֵאשֶׁ֑ךָ וּ֝מַחְסֹֽרְךָ֗ כְּאִ֣ישׁ מָגֵֽן׃ (פ)
11 at darating ang iyong karalitaan na gaya ng isang manlalakbay, at ang iyong kasalatan na gaya ng isang lalaking may kalasag.
יב אָדָ֣ם בְּ֭לִיַּעַל אִ֣ישׁ אָ֑וֶן ה֝וֹלֵ֗ךְ עִקְּשׁ֥וּת פֶּֽה׃
12 Ang taong tampalasan, ang lalaking gumagawa ng kasamaan, ay lumalakad nang may baluktot na bibig;
יג קֹרֵ֣ץ בְּ֭עֵינָו מֹלֵ֣ל בְּרַגְלָ֑ו מֹ֝רֶ֗ה בְּאֶצְבְּעֹתָֽיו׃
13 kumikindat siya ng kanyang mga mata, nagkikiskis ng kanyang mga paa, at sumesenyas sa pamamagitan ng kanyang mga daliri;
יד תַּֽהְפֻּכ֨וֹת ׀ בְּלִבּ֗וֹ חֹרֵ֣שׁ רָ֣ע בְּכָל־עֵ֑ת מדנים [מִדְיָנִ֥ים] יְשַׁלֵּֽחַ׃
14 may kabaluktutan sa kanyang puso, nagbabalak siya ng masama sa lahat ng oras, at naghahasik siya ng mga alitan.
טו עַל־כֵּ֗ן פִּ֭תְאֹם יָב֣וֹא אֵיד֑וֹ פֶּ֥תַע יִ֝שָּׁבֵ֗ר וְאֵ֣ין מַרְפֵּֽא׃ (פ)
15 Kaya biglang darating ang kanyang kapahamakan; sa isang iglap ay madudurog siya, at wala nang lunas.
טז שֶׁשׁ־הֵ֭נָּה שָׂנֵ֣א יְהוָ֑ה וְ֝שֶׁ֗בַע תועבות [תּוֹעֲבַ֥ת] נַפְשֽׁוֹ׃
16 May anim na bagay na kinapopootan ng Walang-Hanggan, at pito na kasuklam-suklam sa Kanyang kaluluwa:
יז עֵינַ֣יִם רָ֭מוֹת לְשׁ֣וֹן שָׁ֑קֶר וְ֝יָדַ֗יִם שֹׁפְכ֥וֹת דָּם־נָקִֽי׃
17 mga matang mapagmataas, dilang sinungaling, at mga kamay na nagbububo ng dugong walang-sala;
יח לֵ֗ב חֹ֭רֵשׁ מַחְשְׁב֣וֹת אָ֑וֶן רַגְלַ֥יִם מְ֝מַהֲר֗וֹת לָר֥וּץ לָֽרָעָה׃
18 pusong nagbabalak ng masasamang balak, mga paang nagmamadaling tumakbo sa kasamaan;
יט יָפִ֣יחַ כְּ֭זָבִים עֵ֣ד שָׁ֑קֶר וּמְשַׁלֵּ֥חַ מְ֝דָנִ֗ים בֵּ֣ין אַחִֽים׃ (פ)
19 saksing bulaang nagsasalita ng mga kasinungalingan, at ang naghahasik ng mga alitan sa pagitan ng magkakapatid.
כ נְצֹ֣ר בְּ֭נִי מִצְוַ֣ת אָבִ֑יךָ וְאַל־תִּ֝טֹּ֗שׁ תּוֹרַ֥ת אִמֶּֽךָ׃
20 Anak ko, ingatan mo ang utos ng iyong ama, at huwag mong talikuran ang aral ng iyong ina.
כא קָשְׁרֵ֣ם עַל־לִבְּךָ֣ תָמִ֑יד עָ֝נְדֵ֗ם עַל־גַּרְגְּרֹתֶֽךָ׃
21 Itali mo ang mga ito sa iyong puso palagi; ibuhol mo ang mga ito sa iyong leeg.
כב בְּהִתְהַלֶּכְךָ֨ ׀ תַּנְחֶ֬ה אֹתָ֗ךְ בְּֽ֭שָׁכְבְּךָ תִּשְׁמֹ֣ר עָלֶ֑יךָ וַ֝הֲקִיצ֗וֹתָ הִ֣יא תְשִׂיחֶֽךָ׃
22 Sa iyong paglakad ay papatnubayan ka nito; sa iyong paghiga ay babantayan ka nito; at sa iyong paggising ay makikipag-usap ito sa iyo.
כג כִּ֤י נֵ֣ר מִ֭צְוָה וְת֣וֹרָה א֑וֹר וְדֶ֥רֶךְ חַ֝יִּ֗ים תּוֹכְח֥וֹת מוּסָֽר׃
23 Sapagkat ang utos ay isang ilawan, at ang aral ay liwanag, at ang mga pagsaway ng pagtutuwid ay daan ng buhay,
כד לִ֭שְׁמָרְךָ מֵאֵ֣שֶׁת רָ֑ע מֵֽ֝חֶלְקַ֗ת לָשׁ֥וֹן נָכְרִיָּֽה׃
24 upang ingatan ka mula sa masamang babae, mula sa madulas na pananalita ng babaeng banyaga.
כה אַל־תַּחְמֹ֣ד יָ֭פְיָהּ בִּלְבָבֶ֑ךָ וְאַל־תִּ֝קָּֽחֲךָ֗ בְּעַפְעַפֶּֽיהָ׃
25 Huwag mong pagnasaan sa iyong puso ang kanyang kagandahan, at huwag mong hayaang mabihag ka niya ng kanyang mga talukap.
כו כִּ֤י בְעַד־אִשָּׁ֥ה זוֹנָ֗ה עַֽד־כִּכַּ֫ר לָ֥חֶם וְאֵ֥שֶׁת אִ֑ישׁ נֶ֖פֶשׁ יְקָרָ֣ה תָצֽוּד׃ (פ)
26 Sapagkat dahil sa isang babaeng nakikiapid ay nauuwi ang tao sa isang pirasong tinapay, at ang asawa ng ibang lalaki ay nanghuhuli ng mahalagang kaluluwa.
כז הֲיַחְתֶּ֤ה אִ֓ישׁ אֵ֬שׁ בְּחֵיק֑וֹ וּ֝בְגָדָ֗יו לֹ֣א תִשָּׂרַֽפְנָה׃
27 Makasasalok ba ang isang tao ng apoy sa kanyang kandungan nang hindi nasusunog ang kanyang mga damit?
כח אִם־יְהַלֵּ֣ךְ אִ֭ישׁ עַל־הַגֶּחָלִ֑ים וְ֝רַגְלָ֗יו לֹ֣א תִכָּוֶֽינָה׃
28 O makalalakad ba ang isang tao sa ibabaw ng mga baga, nang hindi napapaso ang kanyang mga paa?
כט כֵּ֗ן הַ֭בָּא אֶל־אֵ֣שֶׁת רֵעֵ֑הוּ לֹ֥א יִ֝נָּקֶ֗ה כָּֽל־הַנֹּגֵ֥עַ בָּֽהּ׃
29 Gayundin ang sumisiping sa asawa ng kanyang kapwa; ang sinumang humipo sa kanya ay hindi makaliligtas sa parusa.
ל לֹא־יָב֣וּזוּ לַ֭גַּנָּב כִּ֣י יִגְנ֑וֹב לְמַלֵּ֥א נַ֝פְשׁ֗וֹ כִּ֣י יִרְעָֽב׃
30 Hindi gaanong hinahamak ng mga tao ang magnanakaw kapag nagnanakaw siya upang busugin ang kanyang sarili dahil siya ay nagugutom;
לא וְ֭נִמְצָא יְשַׁלֵּ֣ם שִׁבְעָתָ֑יִם אֶת־כָּל־ה֖וֹן בֵּית֣וֹ יִתֵּֽן׃
31 ngunit kapag siya'y nahuli, magbabayad siya nang pitong ulit; ibibigay niya ang lahat ng kayamanan ng kanyang bahay.
לב נֹאֵ֣ף אִשָּׁ֣ה חֲסַר־לֵ֑ב מַֽשְׁחִ֥ית נַ֝פְשׁ֗וֹ ה֣וּא יַעֲשֶֽׂנָּה׃
32 Ngunit ang nakikiapid sa isang babae ay walang bait; ang gumagawa nito ay sumisira sa sarili niyang kaluluwa.
לג נֶֽגַע־וְקָל֥וֹן יִמְצָ֑א וְ֝חֶרְפָּת֗וֹ לֹ֣א תִמָּחֶֽה׃
33 Mga hampas at kahihiyan ang kanyang tatamuhin, at ang kanyang kadustaan ay hindi mapapawi.
לד כִּֽי־קִנְאָ֥ה חֲמַת־גָּ֑בֶר וְלֹֽא־יַ֝חְמ֗וֹל בְּי֣וֹם נָקָֽם׃
34 Sapagkat ang paninibugho ay poot ng isang lalaki, at hindi siya mahahabag sa araw ng paghihiganti.
לה לֹא־יִ֭שָּׂא פְּנֵ֣י כָל־כֹּ֑פֶר וְלֹֽא־יֹ֝אבֶ֗ה כִּ֣י תַרְבֶּה־שֹֽׁחַד׃ (פ)
35 Hindi siya tatanggap ng anumang pantubos, at hindi siya papayag kahit dagdagan mo pa ang suhol.